.jpg)
SAÇIMIZ NEDEN BEYAZLAR?
Saçımızı kök ve gövde olarak ikiye ayırabiliriz. Gövde deriden saç ucuna kadar olan yere, kök ise saçın deri altında kalan ilk çıktığı noktaya diyebiliriz. Saçlarımızı besleyen ve onlara renk veren maddeler saç kökünde oluşmaktadır. Saça rengini veren bu maddeye melanosit denmektedir. Melanin ise melanosit adı verilen bu özel pigment hücrelerinden oluşur. Bunlar, derinin yüzeyinde saçların uzadığı foliküllere yerleşir. Her bir saç teli, farklı bir folikülden çıkar. Melaninin oluşumu ise doğumdan önce başlar. Saçımızın doğal rengi, saç kılı yuvası ya da kabuğunun orta kısmındaki melaninin dağılımı, türü ve miktarına göre değişir. Saça rengini veren melanin pigmentini salgılayan melanosit adlı hücrelerin sayısı azaldıkça saça renk veren melanin salgısı azalır ve daha sonra yıllar içerisinde ölür ve renk veremez duruma gelir bu saç beyazlamasının ana nedenidir. Saç kökünde melanosit üretimi devam ettikçe, saçlarımız olağan rengi ile görünmeye devam eder.
Melanositlerin kaybı genellikle orta yaş üzerinde başlar ve giderek artar ancak genetik yapıya bağlı olarak daha erken yaşlarda da melanosit ölümü olup beyazlaşma görülmektedir. Bu durumu yaşlanma olarak belirlemek zordur, çünkü her yaştan insanda saç beyazlaması görülmektedir. Bu tamamen kişinin genetik yapısıyla ilgilidir yani kişinin kaç cm boyu olacağı önceden kabaca bellidir ve bunu anne babasından alır. Saç beyazlamasının yaşıda bu duruma benzer. Bazen genetik faktörlerin etkis ile bazende bilimsel olarak açıklanamayan sebeplere bağlı olarak melanin salgılayan melanositlerin ölmesine bağlı olarak salgı azalarak durur ve saç renksiz kalır .
Bilimsel açıdan melanositlerin niçin öldüğü henüz kesin olarak açıklanamamış bir bulgudur.
Aşağıdaki etkenlerin saç beyazlama sürecinin hızlanmasına yol açtığı bilinmektedir. Bunları şu şekilde açıklayabiliriz.
Kalıtım
Saçlarımızın kodlarımız tarafından ayarlanmış bir beyazlama saati vardır. Bu saatin yelkovan hızı, anne ve babanın genlerine göre kişiden kişiye değişir. Yani saç beyazlamasının hızı ve görüldüğü yaş aile içinde benzerlik gösterir.
Vitamin Eksikliği
Tükettiğiniz gıdalarda yeteri kadar B12 vitamini bulunmazsa saç beyazlaması hızlanır, daha genç yaşlarda ortaya çıkabilir. Eksikliği halinde saç beyazlamasına neden olan en etkili diğer vitaminler şunlardır: A, B3, B5, B6, B7, C, E, D inositol.
Tiroit Yetersizliği (Hipotiroidi)
Tiroit hormonu metabolizma üzerinde hayati etki ve öneme sahiptir. Yetersiz kalması durumunda saç pigmentlerinin kaybolması durumu ortaya çıkar. Hafif tiroit yetersizlikleri bile saç beyazlamasına yol açarak kendini belli edebilir.
Sigara
Araştırmalara göre sigara genç insanlarda saç beyazlamasını 4% hızlandırmaktadır. Saç beyazlamasının genelde yıllara yayılan bir süreç olduğu hesaba katılınca görülecektir ki 4% aslında yüksek bir orandır.
Stres
Saçların beyazlaması konusunda stres ve üzüntünün etkili olduğu çok fazla bilimsel temele dayanmamakla beraber genel kabul görmüş bir yargıdır. Stres hormonları vücudun hangi bölgesini etkiliyorsa, renk pigmentleri üzerinde etkisi olan melanositler saçlı deriden o bölgeye göç ediyorlar. Bu durum pigment yetersizliğine, dolayısıyla saç beyazlamasına yol açabiliyor.
Bazı Hastalıklar
Alopesi Areata: Halk arasında saçkıran olarak da bilinir. Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemektedir, ancak stres faktörünün önemli olduğu düşünülüyor. Vücudun bağışıklık sistemi kıl ve saç köklerini yabancı gibi algılayarak döker. Saçlar sonradan yeniden çıksa bile genellikle beyaz olarak çıkmaktadır.
Vitiligo: Halk arasında ala olarak bilinir, bir cilt hastalığıdır. Vücudun herhangi bir yerinde görülebilir ancak saçlı deride görüldüğünde saç beyazlamasına yol açar.
Anemi (Kansızlık): Neden olabileceği başka bir sürü sorunun yanında saç beyazlamasına yol açabilir. Kan ile beslenemeyen saç telleri beyazlayabilir.
Sinan GİRGİN
Bağcılar Massit Mesleki Eğitim Merkezi
Güzellik ve Saç Bakım Hizmetleri Öğretmeni
Sinan.girgin@hotmail.com
ÖĞRETMEN KAŞELERİNDE DEV KAMPANYA. Yandaki linki tıklayın... https://www.egitimmateryalleri.net/index.php?id=egitim&katid=10&akatid=27&kategori=%C3%96%C4%9Frenci%20motivasyonu%20%C3%BCr%C3%BCnleri&akategori=KA%C5%9EELER&ana=0
